آیین نامه داخلی
ملاك عدل و اقامه ی آن، قانون است ... و ملاك قانون، شرع است . مقام معظم رهبری

30 دی 1396

 آئین نامه داخلی مجلس شوراى اسلامى



توضیح ضروری:

          قانون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی که تقدیم می‌گردد حاصل اعمال دوفقره از اصلاحات مصوب19/2/1391 و 30/2/1391 مجلس شورای اسلامی در متن آیین‌نامه داخلی چاپ شده در تاریخ بهمن ماه 1387 می‌باشد.



فهرست تطبيقي شماره مواد آئين‌نامة داخلي

قديم   با   جديد

قديم

جديد

قديم

جديد

1تا6

عينا

116

105

7

8

117

9

8

7

118تا146

119تا147

9تا28

10تا29

147

حذف شد

29

42

148تا165

عينا

30تا40

46تا56

166

حذف شد

40مكرر

57

167تا173

166تا172

41تا45

58تا62

174تا187

189تا202

46و47

40و41

188تا201

204تا217

48تا57

63تا72

201مكرر1و2

218و219

58و59

43و44

202تا212

173تا183

60تا63

73تا76

213

45

64

111

214تا217

184تا187

65تا74

30تا39

217مكرر

188

75تا102

77تا104

218

220

103تا107

106تا110

218مكرر

221

108تا113

112تا117

219تا233

222تا236

114

حذف شد

234

203

115

118

235و236

237و238



فهرست تطبيقي شماره مواد آئين‌نامة داخلي

جديد   با   قديم

جديد

قديم

جديد

قديم

1تا6

عينا

111

64

7

8

112تا117

108تا113

8

7

118

115

9

117

119تا147

118تا146

10تا29

9تا28

148تا165

عينا

30تا39

65تا74

166تا172

167تا173

40و41

46و47

173تا183

202تا212

42

29

184تا187

214تا217

43و44

58و59

188

217مكرر

45

213

189تا202

174تا187

46تا56

30تا40

203

234

57

40مكرر

204تا217

188تا201

58تا62

41تا45

218و219

201مكرر1و2

63تا72

48تا57

220

218

73تا76

60تا63

221

218مكرر

77تا104

75تا102

222تا236

219تا233

105

116

237و238

235و236

106تا110

103تا107

-

-

 

 



فهرست مندرجات آيين‌نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي

عنــــوان

باب اول - كليات

فصل اول - تشكيل مجلس و تشكيلات آن

مبحث اول - افتتاحيه و استقرار مجلس

اول - محل تشكيل

دوم - افتتاح مجلس

سوم - تشريفات سوگند

چهارم - جايگاهها

پنجم - انتظام مجلس

مبحث دوم - تشكيلات قانونگذارى مجلس

اول - هيأت‏هاى رئيسه مجلس

الف - هيأت رئيسه سنى

ب - هيأت رئيسه موقت

ج - هيأت رئيسه دائم

د - مسؤوليت مشترك هيأت رئيسه در برابر مجلس

دوم - شعب و كميسيونها

الف - شعب

1- رسيدگي به اعتبارنامه نمايندگان

2- تعيين اعضاي كميسيونها

ب - كميسيونها

1-  كميسيونهاى خاص

1-1- كميسيون مشترك

2-1- كميسيون ويژه

3-1- كميسيون تلفيق

4-1- كميسيون تحقيق

5-1- كميسيون تدوين‏آيين‏نامه داخلى مجلس

6-1- كميسيون اصل نودم (90) قانون اساسى

2- كميسيونهاى تخصصى

1-2- كميسيون آموزش و تحقيقات

2-2- كميسيون اجتماعي

3-2- كميسيون اقتصادي

4-2- كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي

5-2- كميسيون انرژي

6-2- كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات

7-2- كميسيون بهداشت و درمان

8-2- كميسيون شوراها و امور داخلي كشور

9-2- كميسيون صنايع و معادن

10-2- كميسيون عمران

11-2- كميسيون فرهنگي

12-2- كميسيون قضائي و حقوقي

13-2- كميسيون كشاورزي، آب و منابع طبيعي

3- مقررات مشترك كميسيون‌ها

مبحث سوم - تشكيلات ادارى و پشتيبانى مجلس

فصل دوم - نمايندگان

مبحث اول - مصونيت نمايندگان

مبحث دوم - تعهدات نمايندگان

مبحث سوم - حقوق نمايندگان

مبحث چهارم - مأموريت‌ها

مبحث پنجم - تعطيلات و مرخصي‌ها

مبحث ششم - غيبت نمايندگان

مبحث هفتم - استعفاي نماينده و نحوه بررسى آن

فصل سوم - گردش كار مجلس

مبحث اول - جلسات مجلس

مبحث دوم - نطقها و مذاكرات

اول - نطقها

دوم - مذاكرات

مبحث سوم - آراء

اول - كميت آراء

دوم - كيفيت آراء

سوم - اعلام نتيجه رأى

باب دوم - وظائف و اختيارات مجلس شوراى اسلامى

فصل اول - قانونگذارى

مبحث اول - طرحها و لوايح قانونى

اول - طرحهاى قانونى

دوم - لوايح قانونى

سوم - طرحهاى شوراى‏عالى استانها

چهارم - مقررات مشترك طرحها و لوايح

مبحث دوم - مراحل بررسى و تصويب طرحها و لوايح عادى

اول- بررسى طرحها و لوايح در كميسيون‏ها

دوم- بررسى و تصويب طرحها و لوايح در مجلس

مبحث سوم - مراحل بررسى و تصويب طرحها و لوايح فوريتي

اول - كليات

دوم - طرحها و لوايح يك فوريتى

سوم - طرحها و لوايح دوفوريتى

چهارم - طرحها و لوايح سه فوريتى

مبحث چهارم - بررسى طرحها و لوايح طبق اصل هشتادوپنجم(85) قانون اساسي

مبحث پنجم - نحوه بررسي موارد خاص و مهم

اول - نحوه تصويب معاهدات و قراردادهاى بين‏المللى

دوم - اصلاح جزئى در خطوط مرزها

سوم - محدوديت‌هاى ضرورى

چهارم- ساير موارد

مبحث ششم- نحوه بررسي برنامه و بودجه سالانه كل كشور

اول- تصويب برنامه توسعه

دوم - تصويب بودجه سالانه كل كشور

مبحث هفتم - تفسير قوانين

مبحث هشتم - نكات مشترك مربوط به بررسى طرحها و لوايح

مبحث نهم- ارجاع مصوبات مجلس به شوراى نگهبان، مجمع تشخيص مصلحت نظام و مراحل رسيدگى به آنها

مبحث دهم - تقاضاي همه‌پرسي

فصل دوم - نحوه بررسى و رأى اعتماد به هيأت وزيران

فصل سوم- نظارت

مبحث اول- نحوه بررسى اصول هشتاد و هشتم(88) و هفتاد و ششم(76) قانون اساسى

اول - تذكر و سؤال

الف - تذكر

ب - سؤال

دوم - تحقيق و تفحص

مبحث دوم - نمايندگان ناظر در مجامع، هيأتها و شوراها

مبحث سوم- نحوه رسيدگى ديوان محاسبات به اجراى بودجه سالانه كل‌كشور

مبحث چهارم- استيضاح

اول - استيضاح وزيران

دوم - استيضاح و عدم كفايت رئيس جمهور

ششم

 

مبحث پنجم- ساير مقررات

ضمائم - قوانين مرتبط با آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي

‌1- قانون مستثني بودن مصوبات مربوط به آيين‌نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي از موضوع ماده 2 قانون مدني مصوب 7/10/1372

2- قانون تدوين و تنقيح قوانين و مقررات كشور مصوب 25/3/1389

3- قانون نظارت مجلس بر رفتار نمايندگان مصوب 15/1/1391

4- قانون نحوه اجراي اصل نودم (90) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب‌25/8/1365

5- قانون اجازه مكاتبه و تحقيق مستقيم به كميسيون اصل نودم (90) با دستگاههاي دولتي جهت رسيدگي به شكايات مردم مصوب 1/11/1359



 

آيين‏نامه داخلى مجلس شوراى اسلامى

باب اول - كليات

فصل اول- تشكيل مجلس و تشكيلات آن

مبحث اول- افتتاحيه و استقرار مجلس

اول - محل تشكيل

ماده 1- محل دائمي مجلس شوراى اسلامى ساختمان بهارستان است و جلسات مجلس در اين محل، رسميت دارد. تعيين هر محل ديگر با پيشنهاد هيأت رئيسه و رأي موافق دوسوم نمايندگان حاضر در جلسه رسمي مجلس است.

تبصره 1- در مواقع اضطرار كه تشخيص آن بر عهده هيأت رئيسه مجلس است اگر تشكيل جلسات رسمي در محلهاي موضوع اين ماده ممكن نشود، از طرف هيأت رئيسه، محل ديگري تعيين مي‌شود و به اطلاع نمايندگان مي‌رسد. ادامه تشكيل جلسات در اين محل نيز با رأي اكثريت نمايندگان حاضر در جلسه رسمي است.

تبصره 2- رأي‌گيري موضوع اين ماده بعد از صحبت يك مخالف و يك موافق هركدام حداكثر به مدت پنج دقيقه انجام مي‌شود.

دوم - افتتاح مجلس

ماده 2- نخستين جلسه هر دوره مجلس شوراى اسلامى طبق اصل شصت و پنجم (65) قانون اساسى با حضور حداقل دوسوم مجموع نمايندگان رسميت مى‏يابد. در آغاز جلسه آيات (35) تا (42) سوره شورى تلاوت مى‏شود.

پس از قرائت پيام مقام معظم رهبرى مراسم سوگند انجام و در پايان جلسه، نمايندگان به منظور بزرگداشت بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران حضرت امام خمينى (ره) و شهيدان انقلاب اسلامى و اداى احترام وتجديد عهد با آنان در مرقد مطهر آن حضرت و بهشت زهرا حضور خواهند يافت.